Młode dziedzictwo. Wspólna odpowiedzialność. Cyfrowe narzędzie mocy.

Powojenna sztuka w przestrzeni publicznej znika szybciej, niż jesteśmy w stanie ją opisać.

Mozaiki, rzeźby, ceramiczne reliefy, detale architektoniczne i realizacje plastyczne z lat 1945–1989 przez dekady funkcjonowały jako „tło codzienności”. Dziś wiele z nich jest niszczonych, zakrywanych, demontowanych lub traconych w wyniku remontów i przekształceń przestrzeni.

Jednocześnie rośnie świadomość, że to właśnie ta warstwa wizualna miast stanowi istotny element młodego dziedzictwa kulturowego.

W grudniu 2025 roku mozaika w PHO Zbigniewa Brodowskiego, którego twórczość promujemy od 3 lat, została wpisana do rejestru zabytków (więcej szczegółów w artykule).

To ważny sygnał: odpowiednio udokumentowane i opisane realizacje mogą uzyskać formalną ochronę. Warunkiem jest jednak dostęp do wiedzy.

Dlaczego to robimy?

Dziś informacje o powojennej sztuce publicznej są:

• rozproszone,

• fragmentaryczne,

• często prywatne lub niedostępne,

• pozbawione kontekstu przestrzennego.

Brakuje:

• narzędzia łączącego lokalizację z historią obiektu,

• systematycznej dokumentacji zdarzeń (powstanie, przekształcenia, konserwacje, zniszczenia),

• możliwości zgłaszania zagrożeń,

• przestrzeni współpracy między miłośnikami sztuki, badaczami, instytucjami i właścicielami nieruchomości.

Chcemy to zmienić.

Kino Kijów, Kraków , fot. Piotr Chmielewski